Red Blood Cell Indices
اندکس‏های گلبول قرمز شامل MCV، MCH، MCHC و RDW اندازه‏گیری و یا از روی Hb، Hct و شمارش RBC محاسبه می‏شوند. از این مقادیر می‏توان برای تعیین سریع کم خونی استفاده کرد و در کنترل کیفی داخلی نیز کاربرد دارند.
خون کامل
لوله درب بنفش (EDTA)
خون‏گیری معمول وریدی. لوله را به آرامی 5 تا 10 مرتبه سروته و مخلوط نمایید. نمونه نباید دارای لخته باشد.
در صورتی که نمونه بیشتر از 10 ساعت در دمای اتاق یا 18 ساعت در دمای ˚C4 یخچال نگهداری شده باشد نمی‏توان از آن استفاده کرد. نمونه نباید فریز شود.
نمونه همولیز یا لخته
به علت وجود اختلافات جزیی فیزیولوژیک و دستگاهی، مقادیر مرجعی که در زیر می‏آید از چندین منبع استخراج و به عنوان مقادیر کلی ارایه می‏شود. حد بالایی (upper limit) برای MCV در ارزیابی فقدان کوبالامین اهمیت دارد و بهتر است از عدد 96 استفاده شود.
$تصویر$49$
تشخیص افتراقی کم خونی، فقرآهن، اسفروسیتوز ارثی، اسفروسیتوز ایمنی، تالاسمی، مسمومیت مزمن با سرب، فقر فولات، فقر ویتامین 12B، فقر ویتامین 6B، کم خونی بدخیم، کم خونی بیماری مزمن و کم خونی حاملگی.
شمارش‏های خیلی بالای WBC ممکن است بر روی اندکس‏های RBC تأثیر بگذارد. وجود آگلوتی‏نین‏های سرد هم، به صورت کاذب MCHC، MCH و MCV را بالا می‏برد. بیمارانی که دارای ماکروسیتوز و میکروسیتوز همزمان گلبول­های قرمز هستند ممکن است اندکس‏هایشان در محدوده طبیعی به دست آید. در بیمارانی که اتوآگلوتیناسیون دارند نتایج نادرست دیده خواهد شد. استفاده از MCV برای تشخیص فقدان B12 در بهترین حالت حساسیت 75% و ارزش اخباری مثبت 55-0% دارد.
اندکس‏های گلبول قرمز معمولاً بوسیله آنالیزرهای چندکاناله اتومات الکترونیک و پنوماتیک میکروکامپیوتریزه و براساس Aperture-impedance cell sizing & counting به دست می‏آیند.
اطلاعات تکمیلی: MCV یا Mean Corpuscular Volume، متوسط سایز (حجم) گلبول قرمز و MCH یا Mean Corpuscular Hemoglobin، متوسط وزن (weight) هموگلوبین در گلبول قرمز است. MCHC یا Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration مقدار متوسط Hb موجود در گلبول قرمز در مقایسه با سایز آن است.
$تصویر$50$
در کم­خونی فقر آهن، MCV قبل از MCHC کاهش می‏یابد در حالیکه در کم خونی بیماری مزمن MCHC زودتر از MCV افت می‏کند. کاهش MCV ممکن است ناشی از تالاسمی مینوز باشد، هر چند که اختصاصی نیست و احتیاج به بررسی‏های تکمیلی از جمله الکتروفورز دارد.
در هموکروماتوز مقادیر متوسط MCV، MCH و MCHC افزایش پیدا می‏کند. در کتواسیدوز دیابتی ممکن است MCV به علت هیپراسمولاریتی سرم به مقدار قابل توجهی افزایش یابد.
RDW اندازه‏گیری الکترونیکی آنیزوسیتوز (متغیر بودن سایز گلبول قرمز) است که به طور مشخص در کم خونی فقر آهن و بتاتالاسمی ماژور افزایش می‏یابد در حالیکه در بتا تالاسمی مینور معمولاً طبیعی است. RDW در هفته 34 حاملگی تا زمان زایمان نیز افزایش قابل توجهی دارد.
شایع­ترین علت ماکروسیتوز (افزایش MCV) در بیماران بستری در بیمارستان، داروها به خصوص مهارکننده‏های DNA هستند.
* MCV ↑: بیماری کبد، درمان آنتی‏متابولیت، الکلیسم، کم خونی بدخیم (فقدان B12) و فقدان فولات.
* MCV ↓: آنمی فقرآهن و تالاسمی.
* MCH ↑: کم خونی ماکروسیتیک.
* MCH ↓: کم خونی میکروسیتیک و کم خونی هیپوکرومیک.
* MCHC ↑: اسفروسیتوز، همولیز داخل عروقی و آگلوتی‏نین‏های سرد.
* MCHC ↓: کم خونی فقرآهن و تالاسمی.
* RDW ↑: کم خونی فقرآهن، کم خونی فقدان B12 یا فولات، هموگلوبینوپاتی‏ها مثل بیماری سلول داسی، کم‏خونی‏های همولیتیک و کم خونی بدنبال خونریزی.


نسخه قابل دانلود | نسخه قابل چاپ


بازگشت به لیست