پرینت

نام آزمایش

Lipase, Serum


مترادف

تری‏گلیسرول آسیل هیدرولاز


خلاصه

لیپاز در سلول­های آسینار پانکراس ساخته می‏شود و در روده، تری‏گلیسریدها را به اسیدهای چرب تجزیه می‏کند. اندازه‏گیری همزمان لیپاز و آمیلاز بطور گسترده‏ای در بیماران مبتلا به درد شکم درخواست می‏شود. لیپاز همچنین در کبد، معده، روده، گلبول سفید، سلول­های چربی و شیر وجود دارد. لیپاز در گلومرول­های کلیوی فیلتره شده ولی در توبول­های پروگزیمال بطور کامل بازجذب می‏شود و در نتیجه بطور طبیعی در ادرار وجود ندارد.


نمونه

سرم؛ لیپاز برخلاف آمیلاز در ادرار قابل انجام نیست. لیپاز ممکن است در مایع پلور یا صفاقی هم اندازه‏گیری شود.


ظرف

لوله درب قرمز


آمادگی بیمار

12-8 ساعت ناشتایی ولی آب می‏تواند مصرف کند.


طریقه نگهداری

تا یک هفته در ˚C25 و 3 هفته در ˚C4 پایدار است.


نکات ویژه

زردی، لیپمی و همولیز با کاوش توربیدیمتریک تداخلی ایجاد نمی‏کند.


محدوده مرجع

برای محدوده مرجع اختلاف قابل توجهی بین روش‏ها وجود دارد. در سنجش کالریمتریک آنزیمی، محدوده مرجع units/L 73-3 است. مقادیر در سالخوردگان مختصری بالاتر خواهد بود.


کاربرد

تشخیص پانکراتیت حاد و مزمن. از آنجایی که در پانکراتیت ابتدا سطح آمیلاز طبیعی می‏شود، در نتیجه سنجش لیپاز سرم به خصوص در افرادی که چند روز بعد از شروع علایم مراجعه کرده‏اند مفید است. افزایش لیپاز در بیماری­های غیرپانکراسی کمتر از 3 برابر محدودة طبیعی بالایی است در حالی که در پانکراتیت این افزایش غالباً 10-5 برابر محدودة بالایی طبیعی خواهد بود.


محدودیت‌ها

لیپاز در بسیاری از بیماری­ها از جمله سیروز، کله‏سیستیت، نارسایی کلیه، انفارکت یا انسداد روده، زخم پپتیک، سرطان پروستات، کلانژیت و التهاب یا تومور غدد بزاقی هم بالا می‏رود. در شرایطی مثل همودیالیز و افزایش چربی‏ها نیز لیپاز افزایش می‏یابد.


تداخلات دارویی

مصرف این داروها ممکن است موجب بالا رفتن لیپاز شود: استامینوفن، والپروات، OCP، بتانیکول، کولینرژیک‏ها، کدئین، مپردین، متاکولین، مورفین، پنتازوسین، کلسیترول، سریواستاتین، کلرتیازید، کلوزاپین، دیازوکساید، هیدروکورتیزون، مرکاپتوپورین، متولازون، مترونیدازول، مینوکسی‏لین، نیتروفورانتوئین، پردنیزولون و سولفامتوکسازول. تجویز کلسیم یونیزه ممکن است سبب کاهش لیپاز گردد. فلزات سنگین و کینین هم فعالیت لیپاز را مهار می‏کنند.


متدولوژی

توربیدیمتریک (با استفاده از triolein)، اسپکتروفتومتریک، فلورومتریک، تیتریمتریک، ایمونواسی.


اطلاعات تکمیلی

پانکراتیت حاد شایع­ترین علت افزایش سطح لیپاز سرم است. در بیمارانی که پانکراتیت ندارند و آمیلاز آنها بالاست، معمولاً لیپاز سرم طبیعی است. در پانکراتیت حاد، سطح فعالیت سرمی لیپاز همزمان با آمیلاز بالا رفته و برای 10-7 روز بالا می‏ماند و ندرتاً بیشتر از 14 روز طول می‏کشد که در غیر این صورت بیانگر پیش آگهی ضعیف یا وجود کیست خواهد بود. اندازه‏گیری CRP هم جهت تعیین شدت پانکراتیت مفید است. اخیراً مفاهیم مهمی در شناخت و کنترل بالینی پانکراتیت حاد شدید به صورت فهرست در آمده‏اند که عبارتند از سن بالای 55 سال، تعداد گلبول سفید بیشتر از / mm3 16000، گلوکز بیشتر از mg/dl 200، LD بالاتر ازIU/L 350، AST بالاتر از IU/L 250، کاهش هماتوکریت به میزان بیشتر از 10%، افزایش BUN به میزان بیشتر از mg/dl 5، کلسیم سرم کمتر از mg/dl 8، PO2 شریانی کمتر از mmHg 60، base deficit بیشتر ازmmol/L 4 و Fluid sequestration بیشتر از 6 لیتر.
در پانکراتیت مزمن، آمیلاز و لیپاز ممکن است طبیعی بوده یا به صورت جزیی افزایش یافته باشند. بیلی‏روبین و آلکالن فسفاتاز هم ممکن است غیرطبیعی باشند. در صورت بروز سوء جذب ممکن است دفع چربی در مدفوع افزایش یابد.




منبع: پایگاه اطلاع رسانی داده های آزمایشگاهی به زبان فارسی
Copyright © 2011 Ministry of Health and Medical Education - All rights reserved